با شماره 09053854159 می توانید در واتساپ، تلگرام و روبیکا با ما در ارتباط باشید.

با شماره 09053854159 می توانید در واتساپ، تلگرام و روبیکا با ما در ارتباط باشید.

خازن سرامیکی چیست و انواع آن

خازن‌های سرامیکی به عنوان یکی از اجزای کلیدی در مدارات الکترونیکی با اهمیت ویژه‌ای شناخته می‌شوند. این خازن‌ها با ویژگی‌ها و کاربردهای خاص، نقش اساسی در بهبود عملکرد تجهیزات الکترونیکی و انتقال انرژی در فرکانس‌های بالا ایفا می‌کنند.

در این مطلب از وبسایت آموزشگاه برق و الکترونیک، به تعریف خازن سرامیکی چیست و خصوصیات و کاربردهای ان خواهیم پرداخت تا بهترین استفاده از این اجزا در زمینه الکترونیک را فراهم سازیم.

 

بنر خازن سرامیکی چیست و انواع آن

 

نحوه پیدایش خازن سرامیکی

یکی از انواع مختلف خازن ها ، خازن سرامیکی است که بعد از جنگ جهانی دوم پس از کمبود میکا در آلمان، از مواد سرامیکی برای عایق خازن استفاده کرد. این قطعه الکترونیکی نقش مهمی در توسعه تکنولوژی الکترونیک پس از آن دوره داشته است.

 

پیشنهاد تخصصی ما : آموزش تعمیرات برد

 

میکا یک ماده بود که در ابتدا برای عایق خازن‌ها استفاده می‌شد ولی با کمبود آن در آلمان، سرامیک به عنوان جایگزین به کار گرفته شد. پس از تولید انبوه رادیوها و ابزارهای صوتی، استفاده از خازن‌های سرامیکی نیز به شدت گسترش یافت.

قطعه خازن سرامیکی خود ویژگی‌ها و کاربردهای خاصی دارد که می‌توان به آنها اشاره کرد. این قطعه با مواد سرامیکی به عنوان دی‌الکتریکی، خصوصیات خاصی از جمله ثابت دی‌الکتریک بالا و ظرفیت مناسب را ارائه می‌دهد. استفاده گسترده از خازن سرامیکی در دستگاه‌ها و تجهیزات الکترونیکی به دلیل ویژگی‌های منحصر به فرد آن ادامه یافته است.

 

پیشنهاد تخصصی ما : آموزش تعمیرات موبایل

 

خازن سرامیکی چیست

قطعه خازن‌های سرامیکی از جمله اجزای اساسی در مدارات الکترونیکی محسوب می‌شوند که به دلیل ویژگی‌های خاص خود در بسیاری از دستگاه‌ها و تجهیزات الکترونیکی به کار می‌روند. از دی الکتریک سرامیکی ساخته شده‌اند و معمولاً در محدوده‌های فرکانس بالا به کار می‌روند.

یکی از ویژگی‌های مهم خازن‌های سرامیکی، قابلیت استفاده در فرکانس‌های بالاست که آنها را به انتخاب مناسبی برای مدارات الکترونیکی با سرعت بالا و عملکرد دقیق می‌تبدیل کرده است. صفحات دی‌الکتریکی این خازن‌ها از جنس سرامیک با ثابت دی‌الکتریک بسیار بالا تشکیل شده‌اند.

ضخامت دی‌الکتریک در ساخت خازن سرامیکی تأثیر مستقیم بر ظرفیت خازن دارد. حتی در ابعاد کوچک، ظرفیت معقولی (به اندازه میکروفاراد) ارائه می‌دهند و ولتاژ کاری بالایی دارند.

 

خازن سرامیکی چیست

 

انواع کلاس خازن‌های سرامیکی

این خازن‌های سرامیکی، به سه کلاس اصلی تقسیم می‌شوند که هرکدام ویژگی‌ها و کاربردهای خود را دارند:

خازن‌های سرامیکی کلاس 1

خازن‌های سرامیکی کلاس 1 به دلیل پایداری بالا و کمترین تلفات معروف هستند. این خازن‌ها دارای تلورانس و دقت بسیار بالا می‌باشند و نسبت به تغییرات ولتاژ و دما پایدارتر عمل می‌کنند. به همین دلیل، استفاده از آنها در نوسان‌سازها، فیلترها، مدارات تشدید و کاربردهای صوتی بسیار مناسب است.

خازن‌های سرامیکی کلاس 2

در خازن‌های سرامیکی کلاس 2 سطح گذردهی بالاتری دارند که ظرفیت بسیار بالایی را به ازای هر واحد حجم فراهم می‌آورند. اما با وجود این مزیت، دقت و پایداری آنها کمتر است. این خازن‌ها دارای ضریب دمایی غیر‌خطی هستند و ظرفیت آنها به ولتاژ اعمال شده بستگی دارد. استفاده از آنها در کوپلینگ و دی‌کوپلینگ، جایی که دقت مقدار ظرفیت کمتر اهمیت دارد، مناسب است. همچنین در مدارات RF و در مواردی که نیاز به فضای کمتری داریم اما به ظرفیت حجمی بالا نیز نیاز داریم، کاربرد دارند.

خازن‌های سرامیکی کلاس 3

همچنین خازن‌های سرامیکی کلاس 3 یک دسته خاص از خازن‌های سرامیکی هستند که با وجود ظرفیت بالای حجمی، پایداری دمایی بالایی ندارند. این خازن‌ها معمولاً با استفاده از دی‌الکتریک‌های خاصی تولید می‌شوند. اکثراً سرامیک‌های چندلایه کلاس 2 با ظرفیت‌های مشابه یا بالاتر بهبود یافته و در پکیج‌های فشرده‌تر ارائه می‌شوند.

با انتخاب صحیح بین این کلاس‌ها، می‌توان به بهبود عملکرد مدارات الکترونیکی و ارتقاء کارایی آنها کمک کرد.

 

ساختار انواع خازن سرامیکی

خازن‌های سرامیکی با ساختار مختلف خود، ابزارهای بسیار کارآمدی در دنیای الکترونیک محسوب می‌شوند. در زیر با انواع خازن سرامیکی آشنا می‌شویم.

خازن سرامیکی دیسکی

خازن‌های سرامیکی دیسکی از دو دیسک رسانا در هر طرف یک قطعه عایق سرامیکی تشکیل شده‌اند. این دیسک‌ها با یک پایه به هر صفحه متصل شده و با مقداری پوشش بی‌اثر و ضدآب از ترکیب سرامیکی پوشانده شده‌اند. این خازن‌ها ظرفیت بالایی در واحد حجم دارند و تا مقدار 0.01 میکروفاراد در دسترس هستند. ولتاژ کاری آنها نیز به ترتیب 750 ولت DC و 350 ولت AC می‌باشد.

خازن سرامیکی چند لایه (MLCC)

خازن‌های سرامیکی چندلایه از چندین لایه مواد سرامیکی تشکیل شده‌اند که توسط الکترودهای فلزی جدا می‌شوند. برخی از MLCCها حاوی صد ها لایه سرامیکی هستند که هر لایه مانند یک خازن سرا
یکی عمل می‌کند. این خازن‌ها با تکنولوژی نصب سطحی، خازن‌های فرکانس بالا و با مقادیر کوچک میکروفارادی را تولید می‌کنند.

پایه‌های این خازن از هر دو انتهای آن گرفته می‌شود و به دلیل فاصله کم بین لایه‌ها، مقدار ولتاژ را محدود می‌کند. MLCCها عالی برای فیلتر کردن فرکانس‌های بالا و کاربردهای جداسازی منطق دیجیتال هستند.

 

ویژگی‌های خازن‌ سرامیکی چیست

دقت و تحمل: خازن‌های کلاس 1 در جاهایی که نیاز به پایداری بالا و تلفات کم استفاده می‌شوند. این نوع خازن‌ها بسیار دقیق بوده و ظرفیت آنها با در نظر گرفتن ولتاژ، دما، و فرکانس ثابت است. از سوی دیگر، خازن‌های کلاس 2 دارای ظرفیت بالایی نسبت به حجمشان هستند و برای کاربردهای کمتر حساس به دقت استفاده می‌شوند.

ابعاد و سایز: خازن‌های سرامیکی به دلیل ابعاد کوچک و سایز مناسب برای مدارات پرینت شده (PCBs) از مزیت برجسته‌ای برخوردارند. به عنوان مثال، پکیج خازن سرامیکی چند لایه 0402 حجم بسیار کوچکی دارد و بیش از 500 لایه فلزی و سرامیکی در آن وجود دارد.

ولتاژ و قدرت: خازن‌های سرامیکی در صورت ابعاد بزرگتر می‌توانند ولتاژهای بالاتری را تحمل کنند و به خاطر این ویژگی، خازن‌های سرامیکی قدرت دارند. این خازن‌ها از لحاظ اندازه به صورت چشم‌گیری بزرگتر هستند و می‌توانند ولتاژهای بسیار بالاتری را تحمل کنند.

عملکرد قابل اعتماد: خازن‌های سرامیکی به عنوان اجزای الکترونیکی با عملکرد قابل اعتماد شناخته می‌شوند و برای کاربردهای حساس به دقت، گزینه مناسبی هستند.

قیمت مناسب : از مزایای این خازن‌ها می‌توان به قیمت مناسب آنها اشاره کرد. در مقایسه با سایر خازن‌ها، خازن‌های سرامیکی به عنوان یک گزینه اقتصادی برای صنعت الکترونیک مطرح شده‌اند. این امکان را فراهم می‌کند تا با حفظ کیفیت، هزینه‌های تولید مدارات الکترونیکی را به حداقل برسانیم.

نصب و استفاده آسان: خازن‌های سرامیکی به دلیل ساختار ساده‌ای که دارند، نصب و استفاده از آنها در مدارات الکترونیکی بسیار ساده است. این ویژگی مهم باعث جلب توجه بسیاری از مهندسان و طراحان الکترونیک به سمت استفاده از این خازن‌های کارآمد شده است.

 

کاربردهای خازن‌های سرامیکی

خازن‌های سرامیکی، همچون سایر انواع خازن، در مدارات الکترونیکی متنوعی کاربرد دارند. این خازن‌ها با ویژگی‌ها و عملکرد خاص خود به بهبود عملکرد مدارات کمک می‌کنند. در زیر به برخی از کاربردهای این نوع خازن‌ها اشاره می‌شود:

تقویت بای‌پس فرکانس: با قرار گرفتن خازن‌های سرامیکی به صورت موازی در مدار، می‌توانند باعث تقویت بای‌پس فرکانس شوند. این ویژگی آنها را برای انتقال سیگنال‌های فرکانس بالا بسیار مفید می‌کند.

فیلتر‌های جریان: خازن‌های سرامیکی می‌توانند جریان در مدار را اصلاح کرده و به عنوان یک فیلتر عمل کنند. این امکان باعث بهبود کیفیت جریان و کاهش نویز می‌شود.

تقویت جریان: با استفاده از خازن‌های سرامیکی، می‌توان جریان در مدار را تقویت کرد و یکسان‌سازی آن را انجام داد. این کاربرد مهم در مدارات الکترونیکی مختلف دارد.

نویزگیری: خازن‌های سرامیکی می‌توانند به عنوان نویزگیر در مدار عمل کنند و از نفوذ نویزها به سیگنال‌های مهم جلوگیری نمایند.

جداکننده AC و DC : خازن‌ها همچون یک دیوار بین بخش‌های AC و DC در مدار عمل می‌کنند. زمانی که خازن شارژ می‌شود، از جریان مستقیم برق جلوگیری می‌کند.

این کاربردها نشان‌دهنده اهمیت خازن‌های سرامیکی در دامنه‌های مختلف الکترونیکی و ارتباطی است.

 

انواع کلاس خازن‌های سرامیکی

 

معایب خازن‌های سرامیکی

اگرچه خازن‌های سرامیکی دارای ویژگی‌ها و کاربردهای زیادی هستند، اما همچنان معایب خاصی نیز دارند که در زیر به برخی از آنها اشاره خواهیم کرد:

با ولتاژ بسیار بالا در دسترس نیستند:یکی از معایب اصلی خازن‌های سرامیکی، محدودیت در تحمل ولتاژ بالا است. در مقایسه با برخی انواع خازن‌های دیگر، خازن‌های سرامیکی تا حد مشخصی قادر به تحمل ولتاژهای بالا نیستند.

ظرفیت خازنی بالایی ندارند:مقدار ظرفیت خازنی خازن‌های سرامیکی معمولاً کمتر از برخی خازن‌های دیگر می‌باشد. این معایب ظرفیتی ممکن است در برخی از کاربردها که نیاز به ظرفیت خازن بالاتر دارند، محدودیت‌هایی ایجاد کند.

 

ولتاژ خازن

ولتاژ خازن به میزان حداکثر ولتاژی اشاره دارد که یک خازن می‌تواند بدون خطر آسیب دیدگی عمل کند. این مقدار ولتاژ بر روی خود خازن یا در دستورالعمل‌های فنی آن تعیین شده و به عنوان ولتاژ کاری یا ولتاژ نامی نیز شناخته می‌شود.

هنگام استفاده از یک خازن، مهم است که ولتاژ ورودی به خازن از حداکثر مقدار ولتاژ کاری آن بیشتر نشود. اگر این اتفاق رخ دهد، ممکن است دی‌الکتریک (ماده عایق داخل خازن) خراب شده و خازن آسیب ببیند. این وضعیت به عنوان پلاریزه شدن خازن شناخته می‌شود.

در صورت پلاریزه شدن و خراب شدن دی‌الکتریک، خازن ممکن است جرقه بزند و به طور کامل سوخته شود. بنابراین، رعایت ولتاژ کاری مشخص شده بر روی خازنها بسیار مهم است تا از این نوع مشکلات جلوگیری شود و عملکرد صحیح خازن حفظ شود.

 

تست عملکرد خازن سرامیکی

برای انجام تست عملکرد خازن سرامیکی، می‌توان از دو روش اصلی تست مقاومت و تست اتصال کوتاه استفاده کرد.

تست مقاومت

با استفاده از مولتی‌متر، مقاومت خازن را اندازه‌گیری کنید.

ابتدا، خازن را از مدار جدا کنید.

اندازه‌گیری مقاومت خازن باید به صورت تدریجی افزایش یابد و سپس به مقدار بسیار بالا (در حدود مگااهم یا بیشتر) برسد.

اگر مولتی‌متر به سرعت به مقدار بسیار بالا نرسد یا خازن به صورت کامل مقاومت نداشته باشد، ممکن است خازن مشکل داشته باشد.

تست اتصال کوتاه

مطمئن شوید که خازن از مدار جدا شده باشد.

با استفاده از بیزر مولتی‌متر، اتصال‌های خازن را بررسی کنید.

اگر بیزر صدایی تولید کرد، این نشان‌دهنده اتصال کوتاه است و خازن ممکن است خراب باشد.

توجه داشته باشید که این تست نشان دهنده نشتی نیز می‌باشد.

با اجرای این دو تست، می‌توانید وضعیت عملکرد خازن سرامیکی را ارزیابی کرده و مشکلات ممکن آن را شناسایی کنید.

 

انواع خازن‌های سرامیکی بر اساس نوع سرامیک

خازن‌های سرامیکی بر اساس نوع سرامیک مورد استفاده در ساختار داخلی خود به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند. در زیر، نام و توضیحات برخی از رایج‌ترین انواع خازن‌های سرامیکی بر اساس نوع سرامیک ذکر شده‌اند:

خازن‌ سرامیکی C0G  

ویژگی‌ها:پایداری بالا در تغییرات دما و ولتاژ.

دقت بالا در مقادیر ظرفیت.

کاربرد:استفاده در مدارات حساس و نوسان‌سازها.

خازن‌ سرامیکی  X7R

ویژگی‌ها: ظرفیت متوسط با پایداری متوسط در تغییرات دما و ولتاژ.

کاربرد: برای کاربردهای عمومی در مدارات الکترونیکی.

خازن‌ سرامیکی  Y5V

ویژگی‌ها:ظرفیت بالا با پایداری کم در تغییرات دما و ولتاژ.

کاربرد:در کاربردهایی که دقت مورد نیاز نیست و تحمل به تغییرات دما و ولتاژ مهم نیست.

خازن‌ سرامیکی  Z5U

ویژگی‌ها:ظرفیت بالا با پایداری کم در تغییرات دما و ولتاژ.

کاربرد:در کاربردهای عمومی حیطه‌هایی که نیاز به ظرفیت بالا دارند.

هرکدام از این انواع سرامیک‌ها ویژگی‌ها و کاربردهای خاص خود را دارند. انتخاب نوع مناسب بر اساس نیازهای مدار و شرایط کاری آن حائز اهمیت است.

آموزش تعمیرات بردهای الکترونیک

کلام آخر

در این مطلب به تعریف خازن سرامیکی چیست و ویژگی‌ها و کاربردهای ان پرداختیم. در نتیجه، خازن‌های سرامیکی به عنوان یکی از اجزاء اساسی در مدارات الکترونیکی استفاده می‌شوند و انواع مختلفی دارند که بر اساس نوع سرامیک مورد استفاده در ساختار داخلی‌شان تفاوت‌های مختلفی دارند. از مزایای خازن‌های سرامیکی می‌توان به اندازه کوچک، وزن سبک، قابلیت تحمل ولتاژ بالا، عملکرد قابل اعتماد، و کاربرد در مدارات مختلف اشاره کرد. هر نوع خازن سرامیکی ویژگی‌ها و کاربردهای خود را دارد و باید با توجه به نیازهای خاص مدار و شرایط کاری، نوع مناسب انتخاب شود.

۱
۲
۳
۴
۵
میانگین امتیازات ۴.۲ از ۵
از مجموع ۵ رای

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *